Mývatn to płytkie jezioro w rejonie aktywnego wulkanizmu, na północy Islandii, niedaleko Akureyri. Ten tekst pokazuje, gdzie leżą najważniejsze miejsca wokół jeziora, jak wygląda tutejsza pogoda i ile dni zaplanować. Dostaniesz też wskazówki, czego unikać, zwłaszcza przy gorących wodach.
Gdzie leży Mývatn i jak tam dojechać?
Mývatn leży na północy Islandii, w pobliżu Akureyri. Najwygodniej dotrzeć samochodem. Route 1, czyli Ring Road, to główna droga okrążająca wyspę i łącząca największe miejscowości, w tym stolicę Reykjavík. Odcinek między Akureyri a Egilsstaðir uchodzi za najbardziej odległy i bywa zamykany zimą, dlatego przed wyjazdem sprawdź stan dróg.
Wokół jeziora są dwie małe miejscowości. Reykjahlíð leży na północno-wschodnim brzegu i ma więcej usług noclegowych. Skútustaðir leży na południowym brzegu, jest mniejsze, ale oferuje podstawowe usługi dla turystów. Połączenia autobusowe w regionie zmieniają się, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne rozkłady na stronie przewoźnika obsługującego trasę z Akureyri.
Ogólny przegląd tego, co warto zobaczyć na wyspie, znajdziesz w tekście o atrakcjach Islandii.
Przed wyjazdem nad Mývatn dobrym pomysłem jest zaplanowanie popołudnia i wcześniejszy zakup biletu do Earth Lagoon. (link partnerski)
Jak powstało jezioro i skąd jego nazwa?
Mývatn powstało około 2300 lat temu, po wylewie lawy bazaltowej. Lawa zablokowała dolinę i w ten sposób powstało płytkie jezioro. Ma powierzchnię 37 km², średnią głębokość 2,5 metra i maksymalną 4,5 metra. Leży na wysokości 288 metrów nad poziomem morza.
Nazwa pochodzi z islandzkich słów mý, czyli mucha, i vatn, czyli jezioro. Znaczy więc jezioro meszek. Latem owadów jest tu bardzo dużo.
Woda jest bogata w składniki odżywcze. Dlatego żyje tu wiele owadów wodnych i skorupiaków, które są pokarmem dla kaczek. Z jeziora wypływa rzeka Laxá, znana z połowów pstrąga i łososia atlantyckiego. Jezioro, rzeka i mokradła tworzą chroniony rezerwat przyrody o powierzchni 4400 km².
Jaka pogoda panuje nad Mývatnem przez cały rok?
Klimat okolicy zalicza się do tundry, na granicy klimatu subarktycznego. Lata są chłodne, zimy długie i mroźne. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości dla Reykjahlíð z lat od 1961 do 1990.
| Miesiąc | Średnia maksymalna temperatura (°C) | Średnia minimalna temperatura (°C) | Opady (mm) | Godziny słoneczne (h) |
|---|---|---|---|---|
| Styczeń | −1,8 | −8,4 | 33,4 | 16,1 |
| Luty | −0,9 | −7,6 | 26,2 | 51,6 |
| Marzec | −0,3 | −7,2 | 32,5 | 96,5 |
| Kwiecień | 3,0 | −3,9 | 25,4 | 147,7 |
| Maj | 7,6 | 0,6 | 20,1 | 178,2 |
| Czerwiec | 12,3 | 4,5 | 32,3 | 202,5 |
| Lipiec | 14,2 | 6,4 | 47,4 | 170,3 |
| Sierpień | 12,9 | 5,6 | 45,6 | 157,4 |
| Wrzesień | 8,1 | 1,9 | 44,1 | 97,8 |
| Październik | 3,6 | −1,6 | 46,2 | 57,8 |
| Listopad | 0,0 | −6,1 | 43,4 | 23,8 |
| Grudzień | −1,4 | −8,0 | 38,0 | 3,7 |
Najbardziej deszczowy jest lipiec, z 47,4 mm opadów. Najmniej deszczu spada w kwietniu, 25,4 mm. Najwięcej godzin słonecznych przypada na czerwiec, a w grudniu słońce świeci zaledwie 3,7 godziny.
Co zobaczyć wokół jeziora?
Większość odwiedzających wybiera trzy miejsca.
- Hverfjall to krater wulkaniczny, który powstał około 2500 lat temu. Ma 463 metry wysokości i 1040 metrów średnicy. Szlak prowadzi do niego z Reykjahlíð, a do Dimmuborgir dojdziesz tą samą trasą.
- Na dno krateru nie wolno schodzić, żeby nie niszczyć zboczy. Trzymaj się oznaczonych ścieżek.
- Dimmuborgir, czyli ciemne twierdze, to obszar łuków, filarów, jaskiń i mostów z czarnej lawy. Leży przy wschodnim brzegu jeziora. Szczeliny w ziemi bywają głębokie i niebezpieczne, więc zostań na szlakach.
- Skútustaðagígar to pseudokratery na południowym brzegu jeziora. Powstały, gdy lawa płynęła po mokradłach i wybuchała parą. Są objęte ochroną jako pomnik przyrody. Szlaki w Skútustaðach prowadzą przez te kratery i wyjaśniają ich geologię.
Jakie ptaki żyją nad Mývatnem?
Mokradła wokół jeziora przyciągają bardzo dużo ptaków wodnych. Na jeziorze gniazduje 15 gatunków kaczek. Najliczniejsza jest czernica, około 6000 par. Druga pod względem liczby jest szlachar, około 1500 par. Kaczka Barrow, czyli gogoł, występuje tu w liczbie około 2000 osobników, które zimują nad wodami i gniazdują w szczelinach lawy.
Większość kaczek przylatuje pod koniec kwietnia lub na początku maja. Ptaki monitoruje się co roku od 1975. Wyjątkowo w tym rejonie zbiera się jaja na użytek domowy, ale zgodnie z dawną zasadą w gnieździe zostawia się co najmniej cztery jaja.
Latem trzeba liczyć się z meszkami. Warto zabrać moskitierę. Ptaki morskie, takie jak maskonury, wymagają innego podejścia, więc o nich przeczytasz w tekście o maskonurach na Islandii.
Link partnerski Earth Lagoon Mývatn: bilet wstępu. Sprawdź dostępność i cenę
Link partnerski Mývatn: wycieczki i bilety. Zobacz wycieczki i bilety
Czy da się wykąpać w Grjótagjá?
Grjótagjá to niewielka jaskinia lawowa w pobliżu jeziora. Wewnątrz płynie gorąca woda termalna. Do lat 70. XX wieku była popularnym miejscem kąpieli. Podczas erupcji od 1975 do 1984 roku woda w jaskini podgrzała się powyżej pięćdziesięciu stopni Celsjusza. Temperatura powoli spada i ponownie jest poniżej tej wartości.
Kąpiel odbywa się na własne ryzyko. Woda bywa bardzo gorąca i trudna do przewidzenia. W pobliżu działa jaskinia Stóragjá, która jest obecnie wykorzystywana jako alternatywne miejsce kąpieli.
Jaskinia zyskała rozgłos dzięki serialowi Gra o tron. Nakręcono w niej piąty odcinek trzeciego sezonu. Miejsce leży kilka minut spacerem od głównej drogi w stronę Egilsstaðir.
Czym są mudpoty i pola geotermalne Hverir?
Mudpot to kwaśny gorący wypływ z niewielką ilością wody. Tworzy bulgoczącą kałużę błota. Kwas i mikroorganizmy rozkładają skałę na glinę i błoto. Błoto jest zwykle białe lub szare, czasem z różowymi lub czerwonymi plamami od związków żelaza. Gdy kolory są bardzo wyraźne, mówi się o paint pot, czyli garnku z farbą.
Mudpoty tworzą się w obszarach o wysokiej temperaturze geotermalnej, gdzie wody jest mało. Błoto podrzucane przez bulgotanie tworzy małe stożki o wysokości do półtora metra. Choć nazywa się je błotnymi wulkanami, prawdziwe wulkany błotne są zupełnie inne.
W Hverir na Islandii można zobaczyć wybuchające mudpoty. Pola geotermalne tej okolicy są jednym z najciekawszych punktów wyprawy. Blisko drogi, około sześciu kilometrów od Reykjahlíð w stronę Egilsstaðir, leży też Námaskarð, z gorącymi kałużami błota, solfatarami i fumarolami.
Jak wygląda kąpielisko Mývatn Nature Baths?
Mývatn Nature Baths otwarto w czerwcu 2004 roku. Oferuje mineralną wodę geotermalną z głębokości do 2500 metrów. Wielu odwiedzających porównuje ją do znanej laguny, ale kąpielisko jest mniejsze i spokojniejsze.
W obiekcie są recepcja, kawiarnia, przebieralnie i prysznice. Są tu także trzy naturalne łaźnie parowe, z których każda mieści do 50 osób naraz. Basen geotermalny utrzymuje stałą temperaturę od 38 do 40 stopni Celsjusza.
Godziny pracy zmieniają się w zależności od sezonu, więc sprawdź je na oficjalnej stronie Mývatn Nature Baths. Cena wstępu też się zmienia, więc aktualną stawkę znajdziesz na tej samej stronie.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Zacznij od wyboru bazy noclegowej w Reykjahlíð albo Skútustaðir i od ustalenia liczby dni. Jeden dzień wystarczy na kratery i jezioro. Pola geotermalne i kąpiel zajmą kolejne godziny. Krafla wymaga około pół dnia, a Vindbelgjarfjall zajmuje od 45 minut do godziny samego wejścia.
Pamiętaj, że w pobliżu jest sporo atrakcji. Jeśli łączysz wizytę z wyprawą na wieloryby, sprawdź wyjścia z Húsavíku. Trasa na zachód wyspy wymaga osobnego planu. Opis najważniejszych miejsc na zachodzie znajdziesz w tekście o Ísafjörðurze.
Przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki drogowe na oficjalnej stronie administracji dróg Islandii.
Warto wiedzieć przed wyjazdem
Ile dni wystarczy na Mývatn?
Jeden pełny dzień pozwala zobaczyć kratery, Dimmuborgir i okolice jeziora. Dwa dni dają czas na pola geotermalne, ptaki i kąpiel.
Czy można się kąpać w Grjótagjá?
Tak, ale kąpiel odbywa się na własne ryzyko. Woda bywa bardzo gorąca, więc zachowaj ostrożność.
Czy potrzebny jest samochód?
Samochód jest najwygodniejszy, bo atrakcje leżą rozproszone wokół jeziora. Połączenia publiczne w regionie są ograniczone.
Kiedy najlepiej przyjechać, żeby zobaczyć ptaki?
Większość ptaków przylatuje pod koniec kwietnia lub na początku maja. Wtedy na jeziorze jest najwięcej kaczek w okresie lęgowym.
Czy zimą jest tu co robić?
Część hoteli zostaje otwarta zimą, a w ofercie pojawiają się przejażdżki po śniegu i lodzie. Sprawdź dostępność przed wyjazdem.
Jak poradzić sobie z meszkami?
Latem owadów jest bardzo dużo, więc warto zabrać moskitierę. Dobrze sprawdza się też odzież z długim rękawem.
