Maskonury na Islandii najłatwiej zobaczyć od późnej wiosny do chwili, gdy pisklęta opuszczają gniazda. Najlepiej znane miejsca to klif Látrabjarg na zachodzie i Dyrhólaey na południu, a z wody ptaki oglądasz podczas wycieczek łodzią z Ísafjörður i Reykjavíku. Poniżej znajdziesz sezon, miejsca, dojazd i to, co trzeba sprawdzić przed wyjazdem.
Kiedy jechać na maskonury na Islandii?
Najlepszy czas to późna wiosna i lato, bo wtedy maskonury przebywają na lądzie. Dorosłe ptaki spędzają jesień i zimę na otwartym oceanie, a do wybrzeży wracają dopiero późną wiosną, żeby się rozmnażać. Przez resztę roku prawie ich nie widać, bo na lądzie pojawiają się tylko w sezonie lęgowym.
| Okres | Co się dzieje |
|---|---|
| Późna wiosna | Maskonury wracają z morza do klifów i wybrzeży |
| Wiosna i lato | W norze składane jest jedno białe jajo, a pisklęta szybko rosną |
| Po około 6 tygodniach | Pisklęta opuszczają gniazdo nocą i wypływają na morze |
| Zima | Ptaki przebywają na otwartym oceanie, a wylinka zwykle przypada od stycznia do marca |
Pisklęta wypływają na morze nocą, dlatego pod koniec lata na klifach jest już mniej ptaków. Zaplanuj wyjazd tak, żeby trafić na okres, gdy maskonury są na lądzie. Aktualne terminy wycieczek łodzią na maskonury z Ísafjörður i Reykjavíku znajdziesz na oficjalnej stronie Visit Iceland.
Przed wyjściem na wodę warto ubrać się ciepło i wodoodpornie, a dobrym pomysłem jest wycieczka łodzią z Reykjaviku po zatoce, na której można zobaczyć maskonury. (link partnerski)
Gdzie na Islandii najłatwiej zobaczyć maskonury?
Islandia ma bardzo duże znaczenie dla tego gatunku, bo kolonie na jej wyspach skupiają sześćdziesiąt procent maskonurów świata. Szczególnie licznie ptaki spotkasz w archipelagu Westman, a na klifach zachodu i południa kraju gniazdują w sezonie lęgowym. Wybierz dwa lub trzy punkty w pobliżu siebie, zamiast jechać przez cały kraj. Miejsca poza klifami, na przykład Seyðisfjörður, wymagają osobnego planu dojazdu.
Najczęściej wybieranymi miejscami są:
- klif Látrabjarg na Fiordach Zachodnich,
- przylądek Dyrhólaey na południowym wybrzeżu,
- archipelag Westman z kolonii na wyspach,
- wyspa Vigur, zamieszkana przez ptaki, dostępna łodzią z Ísafjörður.
Więcej o innych punktach w kraju znajdziesz w przewodniku: atrakcje Islandii. Miejsca spoza klifów, takie jak Kirkjufell, wymagają osobnego planu dojazdu, więc nie wciskaj ich w jedną trasę z ptakami.
Jak wygląda klif Látrabjarg?
Látrabjarg to wzgórze, czyli promontorium, na Fiordach Zachodnich, a zarazem najbardziej wysunięty na zachód punkt Islandii. Klif ma 14 kilometrów długości i do 440 metrów wysokości. Żyją na nim miliony ptaków: maskonury, głuptaki północne, gilemoty, alki i mewy trójpalczaste.

Klif jest bardzo rozległy, więc ptaki rozłożone są na sporym odcinku. Najlepiej przejść wzdłuż krawędzi, uważając na podmuchy wiatru i krawędź skały. Dojazd samochodem od miasta Patreksfjörður zajmuje około godziny, a sama odległość to do 60 kilometrów jazdy. Maskonury są tu w sezonie lęgowym, kiedy gnieżdżą się w klifie.
Trasę na zachód warto zaplanować z zapasem czasu, bo drogi bywają zamknięte. Więcej o drogach w części o dojeździe.
Jak wygląda przylądek Dyrhólaey?
Dyrhólaey leży na południowym wybrzeżu Islandii, niedaleko wsi Vík. Kiedyś była to wyspa wulkaniczna, a wulkan wybuchł około 100 tysięcy lat temu. Dziś półwysep ma 120 metrów wysokości, a na jego szczycie stoi latarnia z 1927 roku.

Nazwa znaczy „wzgórze z drzwiami wyspa” i pochodzi od ogromnego czarnego łuku lawy stojącego w morzu. Z klifów widać na północy lodowiec Mýrdalsjökull, a na wschodzie czarne słupy lawy Reynisdrangar, jeśli pogoda na to pozwala. Latem na klifach gnieżdżą się maskonury.
Dojazd prowadzi stromą, serpentynową drogą, którą przebudowano i utwardzono. Dyrhólaey nie jest najbardziej wysuniętym na południe punktem Islandii. Ten tytuł należy do Kötlutangi na piaskach na wschód od przylądka.
Jak dojechać na Fiordy Zachodnie?
Fiordy Zachodnie to rzadko zaludniony, górzysty region z większą liczbą fiordów niż reszta kraju. Połączenie z resztą wyspy prowadzi przez przesmyk o szerokości 7 kilometrów między Gilsfjörður a Bitrufjörður. Drogi bywają zamknięte przez kilka miesięcy w roku, a tunele, zwłaszcza Vestfjarðargöng, poprawiły sytuację.

Regionalnym centrum jest Ísafjörður, które ma lotnisko. Stamtąd wygodnie wypłynąć łodzią na wyspę Vigur, a także na wycieczkę po okolicznych fiordach. Z Ísafjörður jest też bliżej do większości punktów na zachodzie.
Przed wyjazdem sprawdź aktualny stan dróg i tuneli na Fiordach Zachodnich na oficjalnej stronie Vegagerðin. Zamknięcia zmieniają się w zależności od sezonu i pogody, dlatego nie planuj dojazdu na ostatnią chwilę.
Link partnerski Zatoka Faxaflói: wycieczka łodzią. Zobacz program i terminy
Link partnerski Islandia maskonury: wycieczki i bilety. Zobacz wycieczki i bilety
Link partnerski Keflavík: loty. Sprawdź loty
Wycieczka łodzią czy dojazd na klify?
Maskonury można zobaczyć z lądu na klifach albo z wody podczas wycieczki łodzią. Oba sposoby dają inne doświadczenie: z lądu zobaczysz gniazda w klifie, a z łodzi ptaki na wodzie i w locie. Wybór zależy od tego, czy chcesz zobaczyć ptaki z bliska, czy wolisz zwiedzać miejsca lądowe.
| Sposób | Gdzie | Co zyskujesz |
|---|---|---|
| Dojazd samochodem | Látrabjarg, Dyrhólaey | Gniazda w klifach, widoki na wybrzeże |
| Wycieczka łodzią | Ísafjörður, wyspa Vigur | Ptaki na wodzie, zamieszkana wyspa |
| Wycieczka łodzią | Reykjavík | Ptaki z morza, bliżej stolicy |
Reykjavík jest stolicą i jednym z głównych punktów wyjazdów turystycznych, więc wycieczki łodzią z tego miasta są popularne. Trasy i to, czy wycieczka w danym okresie w ogóle wypływa, zmieniają się, dlatego zawsze sprawdź ofertę u przewoźnika przed wyjazdem.
Jak wyglądają maskonury w różnych porach roku?
Maskonur dorosłych jest dość łatwo rozpoznać: mają czarną koronę i grzbiet, białą pierś, a pomarańczowe nogi. Mierzą od 28 do 30 centymetrów, mają rozpiętość skrzydeł od 47 do 63 centymetrów i stoją na wysokość około 20 centymetrów. Samiec jest zwykle trochę większy, ale oboje wyglądają tak samo.
Dziób zmienia się z porą roku. Wiosną pojawiają się jaskrawe pomarańczowo-czerwone płytki i żółty grzbiecik, a na twarzy kolorowe ozdoby. Po sezonie lęgowym część ozdób zrzucają, dziób wydaje się węższy i ciemniejszy, a oczy wyglądają okrągłe.
Młode ptaki są matowsze, mają ciemniejszą szarą twarz i żółtobrązowy czubek dzioba. Ptaki z północy są większe niż z południa: dla przykładu maskonur z północnej Islandii waży około 650 gramów, a z Wysp Owczych około 400 gramów. Dlatego zdjęcia i opisy z różnych części świata mogą się od siebie różnić.
Co robią maskonury na morzu i czym się żywią?
Maskonury spędzają większość roku daleko od lądu i na brzeg przypływają tylko, żeby się rozmnażać. Na morzu pływają jak korek, a dzięki mocnym uderzeniom stóp utrzymują się na wodzie i stoją w kierunku wiatru, nawet gdy śpią.
Ich dieta składa się prawie w całości z ryb. Czasem jedzą też krewetki, skorupiaki, mięczaki i wieloszczety, zwłaszcza w wodach przybrzeżnych. Pod wodą pływają, używając półrozłożonych skrzydeł jak wioseł, a stopy działają jak ster.
Do lotu startują po powierzchni wody, machając skrzydłami, i lecą nisko nad falami z prędkością do 80 kilometrów na godzinę. Lądowanie bywa niezgrabne, bo ptak uderza w grzywę fali albo spada na wodę brzuchem. Podczas wylinki maskonury tracą zdolność latania na miesiąc lub dwa.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu na maskonury?
Zacznij od wyboru okresu. Najlepiej celować w późną wiosnę i lato, kiedy ptaki są na klifach, a pisklęta jeszcze nie opuściły gniazd. Poza sezonem lęgowym szans na spotkanie maskonurów na lądzie jest niewiele.
Następnie wybierz jedną bazę i dwa lub trzy punkty w pobliżu. Na zachodzie najlepszą bazą jest Ísafjörður, a na południu okolice Dyrhólaey. Zaplanuj czas na dojazd, bo drogi bywają zamknięte.
Na końcu zdecyduj, czy chcesz zobaczyć ptaki z lądu, z wody, czy z obu. Sprawdź wcześniej terminy wycieczek i stan dróg, bo oba mogą się zmienić.
Warto wiedzieć przed wyjazdem
Czy maskonury da się zobaczyć poza sezonem lęgowym?
Dorosłe ptaki spędzają jesień i zimę na otwartym oceanie i wracają do wybrzeży późną wiosną. Na lądzie zobaczysz je głównie w sezonie lęgowym.
Który klif wybrać na maskonury?
Zależy od trasy. Látrabjarg leży na Fiordach Zachodnich, a Dyrhólaey na południowym wybrzeżu, więc wybierz punkt zgodny z resztą planu.
Jak odróżnić dorosłego maskonura od młodego?
Młode ptaki mają ciemniejszą szarą twarz i żółtobrązowy czubek dzioba. Ich upierzenie jest matowsze.
Czy na zachód Islandii da się dojechać przez cały rok?
Drogi na Fiordach Zachodnich bywają zamknięte przez kilka miesięcy w roku. Przed wyjazdem sprawdź aktualny stan dróg i tuneli.
Dlaczego maskonury mają jaskrawy dziób?
Jaskrawe płytki na dziobie pojawiają się wiosną, w sezonie lęgowym. Po nim część ozdób zrzucają.
Czy maskonury lecą nisko nad wodą?
Tak, ptaki zwykle lecą nisko nad powierzchnią morza. Ptaki startują, odbijając się po wodzie.
